Áp lực chốt lời tại nhóm cổ phiếu trụ khiến VN-Index đảo chiều mạnh trong phiên đầu tuần. Sau khi tăng gần 20 điểm trong phiên sáng, chỉ số bất ngờ quay đầu giảm sâu trong buổi chiều. Kết phiên, VN-Index mất gần 31 điểm, tương đương 1,7%, xuống 1.821 điểm.
Đáng chú ý, đà giảm diễn ra trong bối cảnh thanh khoản vẫn ở mức thấp, với giá trị khớp lệnh trên HoSE chưa đến 14.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy lực cầu chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng cung gia tăng khi nhóm cổ phiếu dẫn dắt đảo chiều.
Thực tế, áp lực điều chỉnh diễn ra trong bối cảnh dòng tiền trên thị trường chưa thực sự thuận lợi. VN-Index vẫn đang ở vùng cao và được dẫn dắt đáng kể bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi dòng tiền ngoại vẫn chưa có dấu hiệu ngừng bán ròng. Thanh khoản liên tục ở mức thấp, dòng tiền chủ yếu tập trung tại một vài cổ phiếu trụ, khiến lực cầu chung chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng cung gia tăng.
Bởi vậy, khi nhóm vốn hóa lớn quay đầu, tác động lên VN-Index nhanh và mạnh hơn do mức độ tập trung cao của chỉ số. Diễn biến phiên hôm nay cho thấy rõ điều này: sau khi nhóm dẫn dắt đảo chiều, lực cầu không đủ mạnh ở phần còn lại của thị trường để cân bằng lượng cung, khiến chỉ số nhanh chóng chuyển từ tăng mạnh sang giảm sâu.
Theo ông Bùi Văn Huy, Giám đốc FIDT, diễn biến phiên đầu tuần cho thấy rõ hơn điểm yếu của nhịp tăng vừa qua. Dù VN-Index liên tục đi lên, chất lượng tăng điểm không thực sự cao khi thanh khoản ở vùng hiện tại thấp hơn đáng kể so với những giai đoạn chỉ số từng tiến sát mốc 1.900 điểm. Trong khi đó, độ rộng thị trường cũng rất kém, khi dòng tiền chủ yếu tập trung vào nhóm Vin và một số cổ phiếu đầu ngành, còn phần lớn cổ phiếu đi ngang hoặc điều chỉnh.
Chính sự lệch pha này khiến thị trường dễ chịu tác động mạnh khi nhóm cổ phiếu dẫn dắt quay đầu. Theo ông Huy, đây là trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” khi chỉ số vẫn duy trì ở vùng cao nhưng nội lực bên trong không tương xứng. Phiên giảm mạnh hôm nay là minh chứng rõ hơn cho điều đó: khi nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn đồng loạt chịu áp lực bán, trong khi lực cầu ở phần còn lại của thị trường không đủ mạnh, mức giảm của VN-Index bị khuếch đại nhanh chóng.
Không chỉ chịu sức ép từ nội tại, thị trường còn đứng trước những rủi ro đến từ môi trường tiền tệ toàn cầu. Theo chuyên gia, khả năng Fed nâng lãi suất trong năm 2026 vẫn còn ở phía trước, trong đó không thể loại trừ kịch bản Fed hành động ngay tại cuộc họp tháng 9.
Dưới thời Chủ tịch Kevin Warsh với xu hướng diều hâu rõ rệt, dot-plot đã được điều chỉnh theo hướng cứng rắn hơn. Nếu lạm phát và thị trường lao động không cho thấy tín hiệu hạ nhiệt bền vững, Fed hoàn toàn có lý do để hành động sớm hơn kỳ vọng của thị trường.
Trong trường hợp đó, tác động lên chứng khoán Việt Nam sẽ không hề nhẹ. Áp lực tỷ giá có thể gia tăng, dòng vốn ngoại tiếp tục thận trọng, trong khi dư địa điều hành chính sách tiền tệ trong nước bị thu hẹp. Đây cũng là yếu tố khiến thị trường khó kỳ vọng vào một sự cải thiện mạnh của dòng tiền trong ngắn hạn.
Ở chiều ngược lại, câu chuyện nâng hạng dù đang đến rất gần thời điểm chính thức 21/9 vẫn chưa tạo ra sự thay đổi rõ rệt về nội lực thị trường. Thanh khoản còn thấp, độ rộng kém và dòng tiền chủ yếu tập trung ở một nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn. Điều này cho thấy kỳ vọng nâng hạng chưa đủ để ngay lập tức tạo ra một dòng tiền mới đủ lớn, nhất là khi dòng vốn ngoại đã bán ròng với quy mô rất lớn trong thời gian qua.
Theo chuyên gia, bản chất của câu chuyện nâng hạng vẫn là một quá trình dài hạn. Dòng vốn dự kiến được giải ngân qua nhiều giai đoạn trong vòng 12 tháng, trong khi quy mô mua vào của các quỹ chỉ số, ngay cả khi được thực hiện đầy đủ, cũng chưa chắc đủ lớn để bù đắp lượng vốn ngoại đã rút khỏi thị trường trong 2-3 năm qua. Riêng từ đầu năm 2026 đến nay, khối ngoại đã bán ròng hơn 3,5 tỷ USD.
Do đó, ở thời điểm hiện tại, khả năng dòng vốn ngoại đảo chiều mạnh vẫn chưa được đánh giá cao. Thị trường cần thêm những chuyển biến rõ rệt hơn từ môi trường tiền tệ quốc tế, cùng với sự cải thiện thực chất về thanh khoản và độ rộng, để câu chuyện nâng hạng có thể chuyển hóa thành động lực rõ nét hơn đối với dòng tiền trên thị trường.
