Từ đầu năm 2026, khối ngoại bán ròng chưa nghỉ tháng nào dù Việt Nam đã được FTSE Russell xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Riêng trên HoSE, tổng giá trị bán ròng đã lên đến hơn 90.000 tỷ đồng.
Áp lực tập trung vào các Bluechips, trong đó bộ đôi VIC-VHM bị bán ròng tổng cộng hơn 31.000 tỷ đồng. Riêng VHM là cổ phiếu bị bán ròng mạnh nhất toàn sàn với giá trị hơn 21.000 tỷ, con số lớn hơn nhiều so với cái tên xếp thứ 2 là FPT. 7 cổ phiếu còn lại nằm trong top 10 bị bán ròng mạnh nhất đều thuộc nhóm ngân hàng.
Ở chiều ngược lại, lực mua của khối ngoại vẫn xuất hiện ở một số cổ phiếu, đặc biệt là HPG, MBB, MWG, MSN… Tuynhiên, xét về mặt giá trị, lực mua yếu thế hơn rõ rệt so với chiều bán. Cổ phiếu được mua ròng nhiều nhất là HPG, giá trị cũng chỉ tương đương những cái tên đứng cuối trong top bán ròng.
Thực tế, khối ngoại bán ròng trên sàn không đồng nghĩa với việc rút khỏi thị trường chứng khoán Việt Nam. Đây có thể là một quá trình tái cơ cấu mạnh giữa các nhóm cổ phiếu. Có thể thấy rõ áp lực bán trên nhóm ngân hàng và bất động sản. Trong khi đó, nhóm công nghệ với đại diện tiêu biểu là FPT gây bất ngờ khi bị khối ngoại quay lưng sau nhiều năm săn đón.
Mặt khác, dòng vốn ngoại đang có sự chọn lọc trên các nhóm ngành sản xuất, bán lẻ, năng lượng. Các nhóm ngành có thể hưởng lợi từ các chính sách đẩy mạnh đầu tư công, kích thích tiêu dùng, phát triển bền vững… Dù vậy, trước sức ép từ phía bán ròng, lực mua gần như chưa tạo được dấu ấn rõ rệt.
Chờ đợi pha đảo chiều từ cú huých nâng hạng
Điều đáng nói là làn sóng bán ròng diễn ra ngay trước thời điểm chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong tháng 9, dù có xuất hiện một vài phiên mua ròng nhưng xu hướng không kéo dài được lâu và giá trị mua cũng không lớn. Tính từ đầu tháng 9, khối ngoại vẫn rút ròng gần 1.700 tỷ trên HoSE.
Điểm tích cực là giá trị bán ròng trong 2 tháng gần nhất đã giảm đáng kể so với giai đoạn trước đó. Đây là một điểm tựa tâm lý để nhà đầu tư kỳ vọng dòng vốn ngoại sẽ sớm đảo chiều khi các quỹ ETF theo dõi thị trường mới nổi bắt đầu giải ngân. Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh rằng, các quỹ sẽ giải ngân theo giai đoạn và đợt giá giá trị ước tính không lớn, chỉ khoảng 240 triệu USD.
Xét trên toàn bộ quá trình, SSI Research tính toán tổng lượng vốn ETF mới có thể phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam vào khoảng 2,21 tỷ USD. Theo ông Thomas Nguyen, Giám đốc Thị trường Nước ngoài tại Chứng khoán SSI, dòng vốn ngoại đổ vào Việt Nam sau nâng hạng có thể lên đến 10 tỷ USD nếu tính cả các quỹ chủ động.
Việc thị trường được đưa vào hệ thống chỉ số toàn cầu cũng giúp tăng mức độ hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam trước các nhà đầu tư tổ chức quốc tế. Theo SSI Research, các quỹ chủ động có thêm lý do để đánh giá lại tỷ trọng Việt Nam trong danh mục. Tuy nhiên, đây là một quá trình kéo dài và không đồng nghĩa với việc tiền ngoại sẽ trở lại ngay lập tức.
Thời điểm hiện tại, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam đã xuống mức thấp kỷ lục trong nhiều năm (chỉ khoảng trên 11%). Việc chuyển sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp có thể tạo ra một thay đổi quan trọng về cấu trúc dòng vốn. Chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội thu hút trở lại một bộ phận vốn quốc tế thông qua cả dòng vốn thụ động và dòng vốn chủ động.
