Bên lề ngày làm việc đầu tiên của Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 tại New Delhi, Ấn Độ, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã gặp Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan. Đây là cuộc gặp cấp cao nhất giữa hai nước kể từ khi cuộc xung đột hiện nay bùng phát.
Theo Văn phòng Truyền thông Abu Dhabi, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về các vấn đề khu vực và quốc tế, các biện pháp hạ nhiệt căng thẳng, duy trì ổn định và thúc đẩy hòa bình, phát triển trong khu vực. Hai bên không công bố những giải pháp cụ thể được đưa ra tại cuộc gặp.
Đáng chú ý, Iran và UAE sau đó cùng ủng hộ tuyên bố chung của BRICS về tình hình Trung Đông. Tuyên bố bày tỏ “sự quan ngại sâu sắc trước tình trạng leo thang căng thẳng liên tục ở Trung Đông/Tây Á”, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế tối đa và tránh những hành động có thể khiến tình hình nghiêm trọng hơn.
BRICS cũng kêu gọi bảo vệ dân thường, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ các quốc gia, đồng thời duy trì thương mại toàn cầu, chuỗi cung ứng, dòng chảy năng lượng và an ninh hàng hải.
Việc Tehran và Abu Dhabi cùng chấp nhận thông điệp này được xem là một tín hiệu ngoại giao đáng chú ý trong bối cảnh hai nước có nhiều khác biệt về các vấn đề an ninh khu vực.
Phép thử đối với BRICS
Khả năng tìm được tiếng nói chung về cuộc khủng hoảng Trung Đông được xem là một trong những phép thử quan trọng đối với sức ảnh hưởng ngoại giao của BRICS.
Ông Sunjay Sudhir, cựu đại sứ Ấn Độ tại UAE, nhận định với Reuters rằng việc duy trì đối thoại có thể chưa đủ để thay đổi ngay cục diện chiến tranh, nhưng cho thấy các quốc gia trong khu vực vẫn có thể ngồi lại và tìm kiếm những lợi ích chung.
“Chìa khóa để chấm dứt chiến tranh nằm ở Mỹ và Israel. Những gì Ấn Độ đã làm là duy trì các cuộc đối thoại khó khăn này, bằng cách chứng minh rằng các quốc gia trong khu vực có thể ngồi lại cùng chung một bàn, tham gia vào các hoạt động ngoại giao và xây dựng trên cơ sở những lợi ích hội tụ”, ông nói.
Được thành lập năm 2009 với các thành viên ban đầu gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, BRICS đã mở rộng với sự tham gia của Ai Cập, Ethiopia, Indonesia, Iran và UAE.
Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho rằng BRICS đã “trưởng thành” và cần chuyển sự đoàn kết, đồng thuận thành những kết quả cụ thể trên trường quốc tế.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng cho biết Bắc Kinh sẵn sàng đóng “vai trò thiết thực” trong việc thúc đẩy hòa bình và ổn định ở Trung Đông, đồng thời kêu gọi các bên hướng tới một giải pháp chính trị và “lệnh ngừng bắn toàn diện và vĩnh viễn”.
Với quan hệ với cả Mỹ, Nga, Israel, Iran và các quốc gia Arab vùng Vịnh, Ấn Độ đang đóng vai trò cân bằng ngoại giao tại hội nghị. Việc đưa các bên có quan điểm khác biệt vào cùng một bàn đối thoại cũng là cách New Delhi củng cố vai trò của BRICS trong các vấn đề quốc tế.
