Cục Thống kê (Bộ Tài chính) vừa công bố báo cáo tình hình kinh tế – xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2026. Theo đó, lần đầu tiên trong lịch sử, sau 10 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam vượt mốc 1.000 tỷ USD, đạt 1.010,55 tỷ USD. Con số này tăng 32,3% so với cùng kỳ năm trước. Nếu duy trì được đà tăng trưởng hiện nay, kim ngạch cả năm có thể đạt khoảng 1.200 tỷ USD, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới nhóm những nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.
Nhìn về giai đoạn 2027–2030, xuất khẩu Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Bên cạnh linh kiện điện tử, nông sản, đặc biệt là cà phê, cùng các ngành dệt may, hàng tiêu dùng và vật liệu xây dựng có thể trở thành những động lực đáng chú ý.
Đánh giá về việc Việt Nam lần đầu vượt mốc 1.000 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu, ông Nguyễn Tuấn Việt, Tổng giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO, cho rằng đây là cột mốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, phản ánh quy mô giao thương quốc tế ngày càng lớn và vị thế thương mại được nâng cao của Việt Nam trên thị trường toàn cầu.
Dựa trên bảng xếp hạng năm 2025, ông Việt dự báo tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2026 có thể đạt khoảng 1.200 tỷ USD, tăng khoảng 20% so với năm trước. Nếu các quốc gia trong nhóm 15 nền kinh tế thương mại lớn nhất thế giới không tăng trưởng so với năm 2025, Việt Nam có khả năng vươn lên vị trí thứ 13 hoặc 14 thế giới.
“Nếu thứ hạng 13–15 trong bóng đá lần lượt thuộc về những đội tuyển mạnh như Đức, Croatia và Italia, thì trong thương mại quốc tế, Việt Nam cũng đang tiến vào nhóm có quy mô giao thương lớn”, ông Nguyễn Tuấn Việt lấy ví dụ.
Về các động lực tăng trưởng, xuất khẩu Việt Nam hiện được dẫn dắt bởi hai nhóm hàng chủ lực, tương ứng với hai khu vực doanh nghiệp. Trong khối FDI, linh kiện điện tử giữ vai trò quan trọng nhờ sự hiện diện của những tập đoàn sản xuất và công nghệ lớn như Apple, Samsung, Intel. Trong khi đó, đối với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), nông sản là nhóm hàng có lợi thế cạnh tranh và dư địa phát triển nổi bật.
Ông Nguyễn Tuấn Việt – Tổng giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO
Theo dự báo của các chuyên gia, kim ngạch xuất khẩu nông sản Việt Nam năm 2026 có thể đạt khoảng 60–75 tỷ USD, tạo nền tảng hướng tới mục tiêu 100 tỷ USD trong những năm tới.
Trong số các ngành hàng được kỳ vọng tăng trưởng mạnh, cà phê là lĩnh vực được chuyên gia đặc biệt đánh giá cao. Theo dự báo, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam năm 2026 có thể vượt 9 tỷ USD, tiến gần mốc 10 tỷ USD. Xa hơn, trong khoảng 5–7 năm tới, ngành hàng này có thể hướng tới mức 20–30 tỷ USD mỗi năm.
Dư địa tăng trưởng của cà phê không chỉ nằm ở việc mở rộng sản lượng mà còn ở khả năng gia tăng giá trị thông qua chế biến sâu. Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về kim ngạch xuất khẩu cà phê và đứng đầu thế giới về Robusta, song tiềm năng của các vùng nguyên liệu vẫn chưa được khai thác hết.
Đối với Arabica, các vùng trồng tại Sơn La và Lâm Đồng còn dư địa phát triển. Trong khi đó, với Robusta, dù đã có vị thế hàng đầu thế giới, Việt Nam vẫn có khả năng mở rộng quy mô sản xuất. Theo ông Việt, điều quan trọng là phải phát triển công nghiệp chế biến sâu, bởi năng lực chế biến hiện nay vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của ngành. Ông cũng kỳ vọng cà phê có thể được lựa chọn là sản phẩm quốc gia, tạo thêm động lực đầu tư vào vùng nguyên liệu và chế biến.
Bên cạnh cà phê, dệt may cũng còn nhiều cơ hội tăng trưởng. Dù đã đạt quy mô sản xuất và xuất khẩu đáng kể, ngành này vẫn phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu từ Trung Quốc. Ông Việt cho rằng nếu phát triển được công nghiệp nguyên phụ liệu trong nước, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn về nguồn cung, hoàn thiện chuỗi sản xuất và tận dụng tốt hơn ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA). Với những điều kiện thuận lợi đó, kim ngạch xuất khẩu dệt may có thể tăng khoảng 1,5 lần so với hiện nay.
Ở nhóm hàng tiêu dùng, các sản phẩm nhựa, giấy, đồ da và cao su được đánh giá có tiềm năng nhờ phục vụ nhu cầu thiết yếu trên thế giới. Đặc biệt, nhu cầu tái thiết tại một số quốc gia Trung Đông trong những năm tới có thể mở ra thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.
Vật liệu xây dựng cũng là lĩnh vực có triển vọng nhờ lợi thế địa lý và hệ thống cảng biển phân bố dọc đất nước. Đặc điểm địa hình tương đối hẹp theo chiều ngang giúp giảm cự ly vận chuyển container trong nước, trong khi hệ thống cảng biển tạo thuận lợi cho việc đưa những mặt hàng cồng kềnh, trọng lượng lớn ra thị trường quốc tế.
Đối với khu vực FDI, Việt Nam vẫn có khả năng thu hút thêm các nhà máy sản xuất công nghệ cao từ nước ngoài. Sự hiện diện của những tập đoàn lớn trong lĩnh vực công nghệ và điện tử được kỳ vọng tiếp tục duy trì động lực tăng trưởng cho nhóm hàng công nghiệp chế biến.
Nếu tiếp tục thu hút đầu tư sản xuất quốc tế, đồng thời nâng cao năng lực thương mại của doanh nghiệp trong nước, Việt Nam có cơ hội duy trì đà tăng trưởng và tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong 10 quốc gia có tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất thế giới.
