Thứ Hai (8/9), Trung Quốc đã chính thức khởi công xây dựng dự án tuyến đường thủy mới tại đập Tam Hiệp. Hạng mục dự án bao gồm một âu tàu nội địa được kỳ vọng sẽ có quy mô lớn nhất thế giới, đáp ứng nhu cầu vận tải đường thủy dọc theo sông Trường Giang.
Đây là công trình trọng điểm quốc gia đầu tiên được triển khai trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030) của Trung Quốc. Dự án bao gồm việc xây dựng một tuyến hàng hải mới tại đập Tam Hiệp và mở rộng lưu lượng tại đập Cát Châu Bá. Với thiết kế đáp ứng các tàu vận tải trọng tải lên đến 10.000 tấn, siêu dự án này có quy mô và độ phức tạp chưa từng có trong lịch sử. Công trình được triển khai sau hơn một thập kỷ nghiên cứu khả thi và hàng chục năm chuẩn bị về mặt công nghệ, với tổng vốn đầu tư khoảng 77,2 tỷ nhân dân tệ (11,4 tỷ USD).
Nhu cầu vận chuyển hàng hóa dọc theo vùng lõi kinh tế của Trung Quốc đã tăng mạnh, vượt mọi dự báo. Tuyến đường thủy Tam Hiệp (kéo dài từ Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc đến thành phố Trùng Khánh) ban đầu chỉ được thiết kế để xử lý 100 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, nhưng đã chạm mốc công suất này sớm hơn 19 năm so với kế hoạch.
Đến năm 2025, tổng lượng hàng hóa chảy qua đập Tam Hiệp đạt kỷ lục 173 triệu tấn, vượt xa công suất thiết kế ban đầu. Việc đẩy nhanh xây dựng tuyến đường thủy mới đã trở thành một yêu cầu vô cùng cấp bách để giải phóng năng lực cho toàn hệ thống.
Vành đai kinh tế sông Trường Giang trải dài qua 11 tỉnh và thành phố, chiếm hơn 40% dân số và GDP của toàn Trung Quốc. Đây cũng là nơi đặt trụ sở của gần 200 doanh nghiệp thuộc top 500 công ty hàng đầu quốc gia. Việc nâng cấp “tuyến đường thủy vàng” này sẽ tạo điều kiện kinh tế lưu thông tự do, tăng cường hợp tác liên vùng và giảm chi phí logistics.
Dự án hạ tầng thế kỷ này được chia làm hai phần chính. Tại đập Tam Hiệp, Trung Quốc sẽ xây một tuyến hàng hải mới ở phía bắc của hệ thống âu tàu 2 làn hiện tại. Tuyến mới có tổng chiều dài 6.680 mét, bao gồm các kênh tiếp cận thượng – hạ lưu và một hệ thống âu tàu 5 bậc, 2 làn. Mỗi làn sẽ gồm 5 buồng khóa và 6 đầu khóa; mỗi buồng khóa riêng lẻ có chiều dài 280 mét và chiều rộng đáy 40 mét.
Tại đập Cát Châu Bá, Trung Quốc sẽ dỡ bỏ âu tàu số 3 hiện tại để xây mới 2 âu tàu đơn bậc, đồng thời mở rộng và đào sâu các kênh tiếp cận thượng – hạ lưu để đồng bộ năng lực tải.
Sau khi dự án hoàn thành, đập Tam Hiệp sẽ vận hành với tổng cộng 4 làn âu tàu cùng 1 hệ thống nâng hạ tàu, nâng tổng công suất vận chuyển hàng năm lên 336 triệu tấn. Đập Cát Châu Bá sẽ vận hành với 4 làn âu thuyền, đạt tổng công suất thông hành 360 triệu tấn/năm.
Cơ quan chức năng khẳng định quá trình thi công tuyến đường thủy mới sẽ không làm gián đoạn hoạt động của các âu tàu Tam Hiệp hiện tại. Sau khi hoàn thành, hệ thống cũ và mới sẽ phối hợp vận hành linh hoạt. Tàu khách sẽ được phân luồng qua hệ thống nâng hạ hoặc âu tàu cũ, trong khi các tàu vận tải cỡ lớn sẽ được định tuyến đi qua tuyến đường thủy mới để tối ưu hóa hiệu suất toàn tuyến.
Theo Global Times
