Theo CNN ngày 2/11, chính quyền Italy đang phải chi khoảng 11 triệu USD mỗi năm, tương đương 30.000 USD (gần 800 triệu đồng) mỗi ngày, để duy trì siêu du thuyền Sailing Yacht A thuộc sở hữu của tỷ phú Nga Andrey Melnichenko.
Khoản chi này bao gồm tiền lương thủy thủ đoàn, nhiên liệu, bảo dưỡng kỹ thuật, an ninh và bảo hiểm. Dù tiêu tốn số tiền khổng lồ, con tàu vẫn chỉ nằm neo tại cảng và không được phép hoạt động do các lệnh trừng phạt của EU.
Sailing Yacht A dài 143 m, trị giá ước tính 600 triệu USD (khoảng 15.800 tỷ đồng), là một trong những siêu du thuyền lớn nhất thế giới. Với thiết kế khác thường, con tàu thậm chí còn bị một bộ phận công chúng gọi là “du thuyền xấu nhất thế giới”.
Con tàu neo đậu tại cảng Trieste, miền bắc Italy, từ tháng 3/2022, sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng phát và EU triển khai các biện pháp trừng phạt nhằm vào nhiều doanh nhân Nga.
Sau hơn 4 năm, Sailing Yacht A vẫn chưa thể rời cảng. Trong khi đó, chi phí bảo quản tiếp tục được tính vào ngân sách công, khiến chính quyền địa phương và người dân Italy đặt câu hỏi về trách nhiệm tài chính đối với những tài sản bị phong tỏa.
Tháng 9/2025, Thị trưởng thành phố Trieste Roberto Dipiazza công khai chỉ trích tình trạng này là “đáng hổ thẹn”. Ông từng đề xuất bán hoặc đưa con tàu rời cảng nhằm chấm dứt việc ngân sách tiếp tục phải gánh chi phí duy trì.
Tuy nhiên, luật pháp Italy yêu cầu các phương tiện bị phong tỏa phải được bảo dưỡng thường xuyên để tránh xuống cấp, gỉ sét hoặc chìm xuống biển. Điều này đồng nghĩa chính quyền không thể đơn giản bỏ mặc những con tàu dù chúng không được phép sử dụng.
Đáng chú ý, nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ, tỷ phú Melnichenko sẽ phải hoàn trả toàn bộ chi phí bảo quản phát sinh trong thời gian tài sản bị phong tỏa để nhận lại du thuyền.
Ông Melnichenko từng phản đối quyết định phong tỏa vào mùa hè năm 2022, với lập luận rằng bản thân không trực tiếp sở hữu con tàu. Vụ việc sau đó được đưa lên Tòa án Công lý Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, năm 2025, tòa ra phán quyết cho phép Italy tiếp tục phong tỏa Sailing Yacht A, đồng nghĩa nước này vẫn phải chịu trách nhiệm bảo quản tài sản.
Sailing Yacht A không phải trường hợp duy nhất khiến người nộp thuế Italy phải gánh chi phí duy trì tài sản xa xỉ của các tài phiệt Nga.
Tại cảng Marina di Carrara, thuộc vùng Tuscany, siêu du thuyền Scheherazade trị giá khoảng 700 triệu USD cũng đang bị phong tỏa. Theo các báo cáo truyền thông địa phương được CNN dẫn lại, chi phí duy trì con tàu đã khiến người dân khu vực này phải chi hơn 15 triệu USD.
Trong khi đó, tại thành phố Imperia, miền tây bắc Italy, ngân sách công cũng được sử dụng để bảo dưỡng hai siêu du thuyền Lady M và Lena.
Không chỉ Italy, các quốc gia châu Âu khác như Đức, Pháp và Tây Ban Nha cũng đang đối mặt với bài toán tương tự khi nhiều du thuyền và tài sản xa xỉ của các doanh nhân Nga bị phong tỏa theo lệnh trừng phạt.
Việc những tài sản trị giá hàng trăm triệu USD tiếp tục tiêu tốn hàng triệu USD mỗi năm để bảo quản đang đặt ra vấn đề về trách nhiệm chi trả trong các biện pháp trừng phạt kéo dài. Trong khi chủ sở hữu không thể sử dụng tài sản, chính quyền các nước lại phải duy trì chúng bằng nguồn lực công.
